Bij hommels zien de tongen van koninginnen er anders uit dan bij werksters

Nieuw onderzoek laat zien dat hommelkoninginnen en werksters niet alleen verschillen in grootte en rol, maar ook in de bouw van hun tong. Dat lijkt een klein detail, maar het zegt veel over hoe verfijnd hommels zijn aangepast aan hun taken én aan de bloemen die zij bezoeken.

Verschillende taken, verschillende tongen

Hommels leven in kolonies waarin de koningin en de werksters duidelijke, gescheiden rollen hebben. De koningin richt zich vooral op voortplanting en het opstarten van het nest. Werksters doen het dagelijkse werk: voedsel verzamelen, larven verzorgen en het nest onderhouden. Uit het onderzoek blijkt nu dat deze taakverdeling ook zichtbaar is in hun lichaamsbouw.

De tong van de koningin is gemiddeld anders gevormd dan die van werksters. Werksters hebben relatief vaak een langere en slankere tong, wat hen beter geschikt maakt om nectar uit diepere bloemen te halen. Koninginnen hebben juist een kortere of anders proportionele tong, passend bij hun andere gedrag en voedselkeuze.

Hoge snelheid film hommel koningin tong drinkt suikerwater uit glasbuisje

Slimme afstemming op bloemen

De lengte en vorm van de tong bepaalt welke bloemen een hommel efficiënt kan benutten. Werksters zijn daardoor breder inzetbaar en kunnen een grotere variatie aan bloemen bezoeken. Dat is cruciaal voor het succes van de kolonie én voor de bestuiving van veel plantensoorten.

Deze subtiele verschillen laten zien dat natuurlijke selectie zelfs binnen één soort kan zorgen voor gespecialiseerde lichaamskenmerken, afgestemd op specifieke taken.

Wat betekent dit voor biodiversiteit?

Dit onderzoek onderstreept hoe nauw hommels en bloemen op elkaar zijn afgestemd. Als bepaalde bloemtypes verdwijnen – bijvoorbeeld door verarming van het landschap – kan dat direct gevolgen hebben voor het functioneren van een hele hommelkolonie. Minder geschikte bloemen betekent minder efficiënt foeragerende werksters, en dus minder voedsel voor het nest.

Vooruitblik en praktische implicatie

Voor wie zich inzet voor hommels en biodiversiteit is dit een extra argument om te zorgen voor bloemrijke, gevarieerde leefgebieden met zowel ondiepe als diepere bloemen. Zo kunnen zowel koninginnen in het vroege voorjaar als werksters later in het seizoen voldoende nectar vinden.

Oorspronkelijke wetenschappelijke artikel in Engels