Hommels

Hommels zijn een groep wilde bijen die bekend staan om hun behaarde lichaam, zoemende geluid en rustige gedrag. In Nederland komen meerdere soorten hommels voor, die elk hun eigen leefgebied en voorkeuren hebben.

In tegenstelling tot de solitaire wilde bijen leven hommels niet alleen, maar vormen ze kleine kolonies. Zo’n kolonie bestaat uit een koningin en werksters, en leeft meestal één seizoen. Alleen de jonge koninginnen overwinteren en starten in het voorjaar een nieuw nest.

Hommels zijn vrij eenvoudig te herkennen aan hun formaat en uiterlijk. Ze zijn groter en ronder dan de meeste bijen en hebben een dicht behaard lichaam, vaak met zwarte, gele, witte of oranje banden.

Je ziet hommels vaak laag en rustig vliegen, met een duidelijk zoemend geluid. Ze zijn al vroeg in het voorjaar actief en kunnen ook bij lagere temperaturen nog vliegen, wat ze onderscheidt van veel andere bijensoorten.

Hommels zijn wilde bijen, maar verschillen duidelijk van zowel honingbijen als solitaire wilde bijen. Ze zijn groter, sterker behaard en leven in kleine kolonies met een koningin en werksters.

In tegenstelling tot honingbijen worden hommels niet gehouden door imkers, maar leven ze volledig in het wild. Waar honingbijen grote volken vormen, blijven hommelkolonies relatief klein en bestaan ze maar één seizoen.

Wanneer mensen het over ‘wilde bijen’ hebben, bedoelen ze vaak solitaire wilde bijen: soorten die alleen leven en alles zelfstandig doen. Hommels vormen hierop een uitzondering, omdat ze als wilde bij juist samenleven in een kolonie.

Hommels komen voor in uiteenlopende omgevingen, zoals tuinen, parken, natuurgebieden en agrarische landschappen. Ze zijn afhankelijk van een bloemrijke omgeving, waar ze nectar en stuifmeel kunnen verzamelen.

Voor het maken van een nest zoeken hommels beschutte plekken op. Dat kan bijvoorbeeld een oud muizenhol zijn, een plek onder struiken, een composthoop of een holte in een gebouw. De exacte locatie verschilt per soort, maar een rustige en veilige omgeving is essentieel.

Wil je meer weten over nestelgelegenheden voor hommels? Lees dan ons e-book over nestelgelegenheid, waarin je ook leert hoe je zelf een hommelpot kunt maken.

Hommels spelen een belangrijke rol in de bestuiving van planten. Doordat ze al vroeg in het voorjaar actief zijn en ook bij kouder weer vliegen, zorgen ze ervoor dat bloemen en gewassen toch bestoven worden.

Ze zijn onmisbaar voor zowel wilde planten als landbouwgewassen. Zonder hommels zou de biodiversiteit afnemen en zouden veel fruit- en groentesoorten minder goed groeien.

Hommels hebben het steeds moeilijker door veranderingen in hun leefomgeving. Het aantal bloemen neemt af, waardoor er minder voedsel beschikbaar is, en geschikte nestplekken verdwijnen.

Daarnaast hebben intensieve landbouw en het gebruik van pesticiden een negatieve invloed. Ook klimaatverandering speelt een rol, doordat bloeiperioden veranderen en leefgebieden verschuiven. Vooral voedselgebrek en blootstelling aan gifstoffen vormen een groot probleem voor hun overleving.

Gelukkig kun je zelf veel doen om hommels te ondersteunen. Door je tuin of omgeving bijvriendelijk in te richten, help je al snel mee. Denk aan het planten van bloemen die verspreid over het seizoen bloeien, zodat er altijd voedsel beschikbaar is. Vermijd het gebruik van pesticiden, kies bij voorkeur voor biologische of gifvrije planten en bloemen, en zorg voor beschutte plekken waar hommels kunnen nestelen. Ook een stukje ‘rommelige’ tuin kan juist waardevol zijn.

De Bijenstichting heeft daarnaast een aantal acties waar je aan kunt deelnemen en zo een bijdrage kunt leveren. Bekijk ze hieronder.