Meer bloemen op dijken zorgen voor veel meer bijen en hommels
Meer bloemen betekent meer bijen. Dat klinkt logisch, maar nieuw onderzoek van ecoloog Constant Swinkels van de Radboud Universiteit laat zien hoe groot dat effect kan zijn. Tegelijkertijd blijkt dat algemene bloemen alleen niet voldoende zijn om bedreigde bijensoorten te helpen.
Swinkels onderzocht jarenlang dijkgraslanden rond Nijmegen. Hij registreerde welke bloemen er groeiden, welke wilde bijen en hommels deze bezochten en analyseerde ook het stuifmeel dat de insecten verzamelden. (Radboud Universiteit)
Een paar extra bloemsoorten maken al veel verschil
Opvallend is dat een relatief kleine verbetering van bloemarme graslanden al snel resultaat oplevert. Bij ongeveer zes of zeven verschillende soorten bloemen wordt al meer dan de helft van de totale toename aan bestuivers bereikt.
Planten als paardenbloem, boterbloem, knoopkruid en rode klaver kunnen daarbij een belangrijke rol spelen. Zodra dergelijke planten verschijnen, kunnen er volgens het onderzoek twee tot drie keer zoveel insecten voorkomen als op bloemarme plekken. (Radboud Universiteit)
Voor hommels blijft het aantal bovendien toenemen naarmate er meer verschillende bloemsoorten aanwezig zijn. Bij andere wilde bijen vlakt de groei eerder af.
Zeldzame bijen vragen meer
Juist voor bedreigde soorten is een veel grotere plantendiversiteit nodig. Veel bijensoorten op de Rode Lijst stellen specifieke eisen aan hun voedselplanten en nestgelegenheid.
Bij een grotere rijkdom aan bloemen kunnen bijensoorten het beschikbare voedsel bovendien beter verdelen. Ze kunnen zich sterker richten op hun favoriete planten, waardoor er minder concurrentie ontstaat. Daardoor ontstaat ruimte voor kwetsbare en zeldzame soorten. (Radboud Universiteit)
Het onderzoek onderstreept daarmee een belangrijk verschil: meer algemene bloemen zorgen snel voor meer bestuivers, maar voor herstel van de biodiversiteit is een veel grotere variatie aan planten en leefomstandigheden nodig.
Dijken als snelwegen voor bijen
Dijken bieden daarvoor interessante mogelijkheden. Ze zijn vaak warm en zonnig en kunnen geschikte nestplaatsen bieden. Bovendien vormen ze lange verbindingen door het landschap.
Wanneer dijken bloemrijk worden beheerd, kunnen ze daardoor functioneren als echte insectensnelwegen tussen natuurgebieden. Zo ontstaat niet alleen meer voedsel, maar ook een veel groter en beter verbonden leefgebied voor wilde bijen en andere bestuivers. (Radboud Universiteit)
Het onderzoek laat daarmee zien dat zelfs eenvoudige veranderingen in beheer snel resultaat kunnen opleveren. Maar wie ook onze zeldzame bijensoorten wil behouden, moet verder kijken dan alleen méér bloemen: variatie, kwaliteit en verbinding van leefgebieden zijn minstens zo belangrijk.
