Kunnen hommels een probleem oplossen waarvoor ze nooit eerder een oplossing hebben geleerd? Het antwoord is verrassend: ja!

Onderzoekers van de Finse universiteiten van Oulu, Helsinki en Turku ontdekten dat aardhommels spontaan een volledig nieuwe uitdaging kunnen oplossen. De resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Science. (Science)

Video: Beschikbaar gesteld voor dit artikel door maker Olli Loukola: University of Oulu

In het experiment leerden hommels eerst dat een blauwe kunstbloem een suikerbeloning bevatte. Vervolgens werd die bloem buiten bereik geplaatst. Op de grond lag een klein balletje. Om bij de beloning te komen moesten de hommels het balletje onder de bloem rollen, erop klimmen en zo de nectar bereiken. Opmerkelijk genoeg hadden ze dit gedrag nooit eerder geleerd of geoefend. (Science)

Een insectenversie van het chimpanseepuzzel

De proef is vergelijkbaar met een beroemd experiment waarbij chimpansees kisten op elkaar stapelen om een banaan te bereiken. Tot nu toe werd gedacht dat dit soort spontaan probleemoplossend gedrag vooral voorkwam bij dieren met relatief grote hersenen, zoals apen, olifanten en kraaien. De hommels laten zien dat ook een brein ter grootte van een sesamzaadje tot verrassende inzichten kan komen. (The Guardian)

Meer dan toeval

De onderzoekers wilden zeker weten dat de hommels niet per ongeluk succesvol waren. Daarom maakten ze de proef steeds moeilijker. Zelfs wanneer de bloem uit zicht was en de hommels de locatie moesten onthouden, slaagde een groot deel van de dieren er nog steeds in om het balletje naar de juiste plek te verplaatsen. Dat wijst erop dat ze doelgericht handelden en gebruik maakten van geheugen. (The Times)

Foto beschikbaar gesteld vvor dit artikel door maker Olli Loukola: University of Oulu: Hommel zuigt suikervloeistof op.

Respect voor hommels

Deze ontdekking past in een groeiende reeks onderzoeken die laten zien dat hommels kunnen leren, onthouden, tellen en zich aanpassen aan nieuwe situaties. De onderzoekers hopen dat dit onderzoek bijdraagt aan meer waardering voor insecten. Hommels zijn dus niet alleen onmisbare bestuivers van bloemen, fruit en groenten, maar blijken ook verrassend intelligente dieren te zijn. (The Guardian)

De volgende keer dat er een hommel door je tuin zoemt, kijk er dan eens anders naar. Achter dat pluizige lijfje schuilt misschien wel een veel slimmer brein dan we ooit voor mogelijk hielden.

Draag jij hommels een warm hart toe? Steun dan ons hommelfonds. 

Bron: Universiteit van Oulu, gepubliceerd in Science (2026). Video: Olli Loukola / University of Oulu. (Oulun yliopisto)