Grotere oogsten én meer biodiversiteit? Dit onderzoek laat zien dat natuurvriendelijke landbouw loont
Moeten boeren kiezen tussen een goede oogst of meer biodiversiteit? Volgens een nieuw onderzoek, gepubliceerd in Nature Ecology & Evolution, is dat een valse tegenstelling. Een grootschalig landbouwprogramma in India laat zien dat natuurvriendelijke landbouw de biodiversiteit vergroot én de winst van boeren aanzienlijk kan verhogen, zonder dat de gewasopbrengst afneemt.
Een van de grootste agro-ecologische projecten ter wereld
De onderzoekers bestudeerden het programma Zero Budget Natural Farming (ZBNF) in de Indiase deelstaat Andhra Pradesh. Dit is met ruim 64.000 km² een van de grootste agro-ecologische landbouwprojecten ter wereld. (Dit is gelijk aan 3x de totale oppervlakte land- en tuinbouw in Nederland!!) Hierbij voeden ze 50 miljoen mensen!!
Binnen dit landbouwsysteem worden geen chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen, kunstmest en herbiciden gebruikt. In plaats daarvan werken boeren met natuurlijke bodemverbeteraars, microbiële preparaten, mulch, gewasdiversiteit en natuurlijke processen om de bodem gezond te houden en plagen te beheersen.
Meer biodiversiteit op het boerenbedrijf
De resultaten zijn indrukwekkend. Op landbouwbedrijven die volgens deze methode werken, troffen onderzoekers aanzienlijk meer biodiversiteit aan dan op vergelijkbare conventionele bedrijven.
Er werden meer bestuivende insecten, spinnen en andere nuttige insecten gevonden. Ook de natuurlijke vijanden van plaaginsecten kwamen vaker voor. Hierdoor ontstaat een veerkrachtiger landbouwsysteem waarin natuurlijke processen een belangrijk deel van de plaagbestrijding overnemen.
Voor wilde bijen en hommels is dat goed nieuws. Minder chemische bestrijdingsmiddelen en een gevarieerder landschap zorgen voor een gezondere leefomgeving met meer voedsel en minder schadelijke stoffen.
Geen lagere opbrengst, wel veel hogere winst
Een veelgehoord argument is dat natuurvriendelijke landbouw ten koste gaat van de oogst. Dit onderzoek laat zien dat dit niet per se zo hoeft te zijn.
De onderzoekers vonden geen significant verschil in gewasopbrengst tussen de agro-ecologische bedrijven en de conventionele landbouwbedrijven. De boeren produceerden dus gemiddeld evenveel.
Hiermee voeden ze 50 miljoen mensen!! Dus het verhaal dat je vaak hoort: met biologische landbouw kun je de wereld niet voeden kan hiermee in de prullenbak!
Het grote verschil zat in de kosten. Doordat boeren geen chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen, kunstmest en herbiciden hoefden aan te schaffen, daalden hun productiekosten aanzienlijk. Hierdoor lag hun economische winst gemiddeld 123,6 procent hoger dan die van boeren die op de conventionele manier werkten.
Met andere woorden: niet méér oogst, maar wél een veel beter financieel resultaat.
Goed voor boer én natuur
Volgens de onderzoekers laat deze studie zien dat agro-ecologische landbouw meerdere maatschappelijke doelen tegelijk kan dienen:
- meer biodiversiteit;
- betere bescherming van bestuivers;
- gezondere bodems;
- een hoger inkomen voor boeren;
- behoud van voedselproductie.
Juist die combinatie maakt het onderzoek bijzonder. Vaak worden economische belangen en natuur tegenover elkaar gezet, terwijl deze studie laat zien dat beide elkaar juist kunnen versterken.
Ook kansen voor Nederland
Hoewel de omstandigheden in India anders zijn dan in Nederland, is de belangrijkste boodschap ook hier relevant. Een landbouwsysteem dat minder afhankelijk is van chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen en meer gebruikmaakt van natuurlijke processen kan bijdragen aan een gezondere leefomgeving voor bestuivers én aan een beter verdienmodel voor boeren.
Voor wilde bijen en hommels betekent dit meer bloemen, minder blootstelling aan schadelijke stoffen en een grotere kans op gezonde populaties.
Standpunt van de Bijenstichting
De Bijenstichting pleit al jarenlang voor een landbouw die samenwerkt met de natuur in plaats van ertegen. Dit onderzoek laat zien dat investeren in biodiversiteit geen kostenpost hoeft te zijn. Integendeel: een landbouwsysteem waarin natuurlijke processen centraal staan kan zowel ecologische als economische voordelen opleveren.
Wanneer bestuivers, bodemleven en natuurlijke plaagbestrijders weer de ruimte krijgen, profiteren niet alleen wilde bijen en hommels, maar uiteindelijk ook de boer én de consument. Deze studie onderstreept dat biodiversiteit geen luxe is, maar een onmisbare basis voor een toekomstbestendige landbouw.
Een mooie manier om hier meer over te horen is via de podcast
Menno en Erwin over de natuur en wetenschap
Hier het Engelstalige wetenschappelijk artikel
