Bijen bezoeken gedurende de dag andere bloemen
Wie bijen onderzoekt, doet waarnemingen vaak op een vast moment van de dag. Nieuw onderzoek laat zien dat dit een behoorlijk vertekend beeld kan geven. Welke bloemen bijen bezoeken en welke relaties tussen planten en bijen ontstaan, verandert namelijk sterk gedurende de dag.
Onderzoekers volgden gedurende twee bloeiseizoenen bijen en bloemen in de Braziliaanse Cerrado. Van 06.00 tot 18.00 uur werden in totaal 24.546 bloembezoeken geregistreerd.
De meeste bijenactiviteit rond het middaguur
Meer dan de helft van alle bezoeken vond plaats tussen 08.00 en 12.00 uur. De periode van 08.00 tot 14.00 uur omvatte ongeveer 82 procent van alle bezoeken en bijna 80 procent van alle verschillende plant bij relaties.
Toch is alleen rond het middaguur tellen geen goed idee. De vroege ochtend en late middag leverden samen ruim 20 procent van de unieke interacties op. Vooral in de vroege ochtend werden relatief veel gespecialiseerde relaties tussen bepaalde bijen en planten gevonden.
Bijen wisselen gedurende de dag van bloemen
Opvallend is dat de verschillen niet voornamelijk ontstaan doordat steeds andere bijensoorten actief worden. Dezelfde soorten blijken gedurende de dag andere planten te bezoeken.
Dat komt onder andere doordat bloemen op verschillende momenten openen en sluiten en de beschikbaarheid van nectar en stuifmeel verandert. Ook temperatuur, licht en wind beïnvloeden de activiteit van bijen.
Belangrijke les voor bijentellingen
Meer waarnemen binnen hetzelfde tijdvak levert daarom niet automatisch betere gegevens op. Het kan effectiever zijn om de beschikbare waarnemingstijd over verschillende momenten van de dag te verdelen.
De onderzoekers benadrukken wel dat hun resultaten niet rechtstreeks naar andere gebieden kunnen worden vertaald. Het onderzoek vond plaats in Brazilië. Maar het principe is ook voor Nederlands bijenonderzoek interessant: het tijdstip waarop we bijen tellen, bepaalt mede welke bijen en plant bij relaties we waarnemen.
Een bijentelling is dus letterlijk een momentopname.
