Wat te doen met een hommelnest in je tuin of huis?
13 mei 2020 
5 min. leestijd

Wat te doen met een hommelnest in je tuin of huis?

Voordat we aangeven wat je kunt doen is eerst een uitleg over de levenscyclus van hommels van belang.
Vroeg in het voorjaar wanneer de dagtemperatuur ongeveer 10 graden is kun je de eerste hommelkoninginnen waarnemen.
Ze gaan op zoek naar bloemen om hun energie voorraad aan te vullen. Daarom is het belangrijk om vroeg bloeiende voedselplanten in de tuin te hebben zoals krokus, blauw druifje, hondsdraf, paarse- en witte dovenetel.

Vind je in het vroege voorjaar een verzwakte hommel? Lees hier hoe te handelen.

Zodra ze wat is aangesterkt gaat ze op zoek naar een nestplek. Voor aardhommels is dat meestal een gebruikt muizennest. Maar ze kunnen ook in de spouwmuur nestelen.
Akkerhommels zoeken een plek tussen het hoge gras maar soms ook onder een vuilniscontainer of in een holle ruimte in een tuinschuur.
Ook worden niet gebruikte mezen nestkastjes gebruikt, dit is dan vaak de boomhommel.

De hommelkoningin zal eitjes leggen om zo een nieuw volk te creëren. In het begin staat zij er alleen voor en verzorgt ze haar eerste broed dat uit werksters bestaat.
Daardoor zie je even later in het voorjaar kleine hommels, de werksters. Zij gaan nu voedsel verzamelen en de koningin blijft altijd op het nest. Zo groeit het volk tot 150-400 werksters, de grootte is afhankelijk van de hommelsoort.

In het begin van de zomer worden mannetjes (darren genoemd) en jonge koninginnen geboren. Ze word bevrucht door de mannetjes en gaat daarna veel voedsel verzamelen om een reserve voorraad op te bouwen. In de nazomer/herfst zie je daarom weer grote hommels.
De oude koningin, mannetjes en de werksters sterven in de nazomer. Alleen de jonge koningin blijft leven. Zij zoekt een schuilplek om te overwinteren. Dat kan een oude muizennest zijn, onder een hoop bladeren of in een composthoop.

Hommels zijn niet agressief

Mensen verwarren hommels nog wel eens met wespen en zijn bang dat ze aangevallen zullen worden. (Ook wespen zijn minder agressief dan vaak wordt aangenomen, lees daarom de informatie op Ecowesp eens)
Mensen willen vaak geen hommelnest in de tuin en zullen soms hommels willen bestrijden. Ook rondvliegende hommels worden nog wel eens gedood door de mens uit angst voor steken. Maar dat is helemaal niet nodig. Een hommel is geen agressief dier en ze komen je niet lastig vallen zoals wespen dat kunnen doen. Wespen doen dat vooral in de nazomer omdat ze dan tekort aan zoetstof ervaren en dus op limonade/gebak af komen. Hommels zullen niet zo gauw steken en zullen dit hooguit doen als zij zich in het nauw gedreven voelen of agressief worden gemaakt doordat iemand er naar slaat. Een hommel heeft niet zoals een bij weerhaakjes aan de angel zitten, waardoor hij zijn angel niet verliest tijdens het steken. Hij kan dus meerdere malen steken.

Laat een hommelnest zitten is ons advies.

Hommels hoeven niet gedood te worden. Vroeger konden hommels overal rustig hun kolonies stichten, maar doordat rommelhoekjes worden opgeruimd en de landbouw steeds intensiever is, zijn de natuurlijke nestelgelegenheden afgenomen. Daardoor zullen zij geregeld een nest maken in de buurt van huizen en in tuinen/parken.
Vaak denken dat hommels niet bedreigd worden. Echter dan wordt vergeten dat van de 27 soorten er 17 op de rode lijst staan, dat houdt in dat deze soorten bedreigd zijn of al (bijna) uitgestorven.
In tuinen vind je de wat meer algemenere soorten die ook een plek verdienen om te nestelen.

Overlast?

Wat moet je doen als je toch erg veel last hebt van een hommelnest, bijvoorbeeld omdat de hommels steeds in huis komen.
Als de ingang van het hommelnest vlak bij een deur of raam zit, kunt u bijvoorbeeld een hor plaatsen. Dan kunnen de hommels niet (meer) naar binnen vliegen.
Als de aanvliegroute van een nest een pad kruist bestaat de kans dat de opstijgende hommel per ongeluk tegen je aanbotst als je langs loopt.
Een oplossing voor dit probleem is om een goedkope emmer over de ingang van het nest te plaatsen. Snijd aan een kant van de emmer een flinke ronde hap uit de rand, zodat de hommels er makkelijk doorheen kunnen vliegen. Als u een steen op de emmer legt, voorkomt u omwaaien. De opening laat u wijzen naar de kant waar u het minst loopt. Eventueel kunt u in de buurt van de opening ook nog een pot met lavendel neerzetten, zodat de hommels naar die kant zullen vliegen.
Of je plaatst op enige afstand van het nest en voor het pad een scherm o.i.d. Dat dwingt de hommel om of op te stijgen of links of rechts af te buigen.

Is een hommelnest schadelijk voor je muur?

Hommels, vooral steenhommels en aardhommels, vestigen zich graag in een spouwmuur. De ruimte is precies groot genoeg voor het kleine hommelvolkje. Hommels brengen geen schade aan in de constructie of isolatie van huizen. Hommels kunnen niet knagen, dus ook in spouwmuren zijn ze niet schadelijk. Ze nestelen alleen in een holte die er al is. U zult verder niets van de hommels merken: geen onaangename geuren of ongedierte.

Wilt u in de toekomst toch geen hommels meer in uw spouwmuur wacht dan tot het najaar en plaats dan bijenbekjes in de ventilatie openingen.

Deze roosters voorkomen dat hommels naar binnen komen, je kunt ze bij bouwmarkten en via het internet kopen.

Mocht het echt niet anders kunnen, dan kun je bijvoorbeeld contact opnemen met een imker in je buurt om te kijken of het mogelijk is het nest te verplaatsen. Meestal is het vrij lastig om een hommelnest te verplaatsen. Het zou kunnen als het nest bijvoorbeeld in een vogelnestkastje zit. In dat geval kan het maximaal 50 centimeter per dag verplaatst worden
Bedenk dat het nest maar 1 seizoen op deze plek zit. In het najaar verdwijnen de hommels.
Je zou bijvoorbeeld een nestkast in je tuin kunnen plaatsen, zodat de hommels een plek hebben om hun nest te bouwen. Echter hommels zijn kritisch, lang niet altijd gebruiken ze deze nesten en gaan toch op andere plekken nestelen. Ook oude, gebruikte mezennesten (nestmateriaal laten zitten) kun je daarvoor gebruiken.

Je kunt ook een flyer over hommelnesten downloaden

Over de schrijver
Natuurliefhebber met focus op bijen. Hecht veel waarde aan biodiversiteit en de rol van educatie om dit te bereiken. Werkzaam als directeur van het Bijen Educatiecentrum te Vorden. Op uitnodiging beschikbaar voor lezingen en workshops excursies zowel over bijen als bredere natuuronderwerpen.
Eline van Drongelen
Door

Eline van Drongelen

op 29 Mar 2022

Beste meneer molenaar, ik heb enkele dagen geleden ontdekt dat ik een ( beginnend) nest van steenhommels in de tuin heb. Ik vind het fantastisch. :) We waren een stronk van een zieke kersenboom aan het uitgraven. Na een weekje pauze zag ik ineens enkele steenhommels rondzwermen die in 3 gaten onder de stronk verdwenen en weer tevoorschijn kwamen. We laten de boomstronk en de graafwerkzaamheden nu zo. Al zou ik de stronk van 1 meter hoog graag nog wat lager afzagen met een elektrische zaag. Ik ben alleen bang de hommels te storen. Kunnen ze daar tegen of gewoon het risico niet nemen? Eline

Jaap Molenaar
Door

Jaap Molenaar

op 30 Mar 2022

Ik zou niet zagen maar wachten tot het najaar wanneer het nest weer leeg is.

Annie Stockman
Door

Annie Stockman

op 16 Apr 2022

Beste meneer Molenaar, ik heb op mijn terras last van veel Aardhommels, zoals u weet zoeken die steeds een opening in de muur (naast mijn deur) of het hout van mijn tuinmeubelen. Normaal gezien stoort mij dat niet, maar teveel is teveel hé. Ze hebben mij nl gestoken terwijl ik zat te lezen. Nu vraag ik mij af ...wat te doen want ik vertrouw het/hun niet meer? Mvg Annie

Jaap Molenaar
Door

Jaap Molenaar

op 19 Apr 2022

Beste Annie, Bijzonder want aardhommel is normaal erg zachtaardig. Ik kan mensen meestal overtuigen om nest te laten zitten. Belangrijk is in ieder geval dat je de vliegroute ongemoeid laat. Als je daarbij uit de buurt blijft dan is er normaal geen probleem. In dit document vind je ook nog informatie. https://media-01.imu.nl/storage/bijenstichting.nl/522/hommelnest-verwijderen.pdf Tot slot. Aan het eind van de zomer sterft nest af. Je kunt besluiten om van de winter bijenbekjes bij bouwmarkt te kopen, deze roostertjes kun je in openingen tussen je stenen doen zodat hommels er niet meer in kunnen volgend jaar. Hoop dat je met deze informatie iets kunt.

Anne-Marie
Door

Anne-Marie

op 20 Apr 2022

Hallo Jaap, ik heb een klein probleempje...mijn hommels hebben zich ergens in mijn muur/onder de vloer genesteld, het is nog niet helemaal bekend waar, maar het schijnt dat ze het fijn vinden om via mijn woonkamer naar buiten te kunnen gaan. Ik sta gemiddeld om het half uur als een vliegverkeers regelaar, de hommels om te leiden van woonkamer naar buiten. Mijn vraag is hoe kan ik dit probleem het beste oplossen? Ik ben niet altijd thuis en thuis komen met allemaal blije hommels die dan eindelijk naar buiten kunnen gaan, is ook niet iets waar ik en de hommels op zitten te wachten. Ik hoop zo dat je een oplossing hebt, het is voor mij niet fijn maar zekers niet voor de hommels. Vriendelijke groeten Anne-Marie

Jaap Molenaar
Door

Jaap Molenaar

op 20 Apr 2022

Beste Annemarie, het is lastig om op afstand advies hierover te geven. Meestal is er altijd een directe opening van plek waar het nest is naar buiten. De kunst is om te vinden waar de hommels een gat hebben waardoor ze je woonkamer binnen komen. Want als je die afsluit dan zullen ze daarna als het goed is alleen nog maar via de andere opening aan buitenzijde naar binnen/buiten gaan. Ik hoop dat je plek kunt vinden want dit is inderdaad lastig voor jezelf en voor de hommels.

Inge
Door

Inge

op 01 May 2022

In ons mezen vogel huisje zit een hommel nest . Ik kwam erachter omdat ik voordat de vogels zouden nestelen het hokje wilde verplaatsen... Toen in met de boormachine de schroeven wilde losdraaien had ik in no-time allemaal hommels om m'n hoofd heen en werd 3x in m'n gezicht gestoken.. ik ben eerst maar gaan koelen, m'n gereedschap durfde ik pas een uur later heel voorzichtig te pakken .. Flinke schrik, maar ik zal ze laten zitten.. kan ik na het seizoen het hokje schoonmaken zodat er weer mezen in zullen gaan nestelen?

Paul Geernaert
Door

Paul Geernaert

op 02 May 2022

Geachte heer Molenaar, Voor het derde jaar achtereen hebben we een hommelnest in de tuin ! Dit keer een steenhommelnest op exact dezelfde plaats ( in de grond, onder een pallet) als het eerste jaar (aardhommelnest). Het tweede jaar hadden we ook een aardhommelnest, maar op een andere plek in onze tuin. Ik ben er blij mee, want ze doen niks en het is prachtig om te zien en te filmen en te volgen met een endoscoopcameraatje. Bovendien goed voor de bestuiving van onze bloemen en vruchtboompjes. Vraag: komt het vaker voor dat een (andere soort) hommelvolk een oud nest betrekt ? Ooit hebben we ook een Steenhommelnest in een nestkastje gehad ... en ook foto's gemaakt. Hartelijk dank, bij voorbaat, voor uw antwoord, Paul Geernaert.

Mariska Verhagen
Door

Mariska Verhagen

op 07 Jul 2022

Dit jaar een hommelnest in oude buiten wc, prachtig om te zien. Lijkt Schiphol wel 😂. Ik laat ze lekker hun gang gaan, wel een hordeur geplaatst, vlogen anders de huiskamer in als de tuindeur open staat. Ik ben er blij mee.

Nilda Petronilia
Door

Nilda Petronilia

op 12 Jul 2022

Goedemiddag ik heb last van wespen nest en wil graag dat het verwijderd wordt, het word alleen maar meer en meer ben bang dat de wij geprikt wordt

Linda
Door

Linda

op 24 Sep 2022

In de tuin zat een hommelnest in de grond. We hebben dat stukje niet bewerkt. Echter ongeveer sinds een maand zien we ze niet meer. Zouden ze toch afgeschrikt zijn door ons? Kunnen we dat stukje nu bewerken of beter niet? Wat is jullie advies?

Jaap Molenaar
Door

Jaap Molenaar

op 26 Sep 2022

Nee hoor jullie hebben goed gehandeld. In de nazomer sterft oude koningin en werksters en het nest wordt stil. De jonge koningin vliegt in het rond en eet zoveel mogelijk voordat ze in winterrust gaat. Het volgende voorjaar gaat zij een nieuw nest stichten. Je kunt hier meer lezen over het leven van de aardhommel https://bijenstichting.nl/bijenportretten-archief/hommels/aardhommel/

Reactie plaatsen